{"id":510,"date":"2022-03-23T19:56:57","date_gmt":"2022-03-23T18:56:57","guid":{"rendered":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/?p=510"},"modified":"2022-03-23T20:49:40","modified_gmt":"2022-03-23T19:49:40","slug":"andrzej-galica","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/2022\/03\/23\/andrzej-galica\/","title":{"rendered":"Andrzej Galica"},"content":{"rendered":"\n<p>Urodzony 27 listopada 1873r. w Bia\u0142ym Dunajcu, zm. 6 czerwca 1945 w Majdanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Galicowie, z kt\u00f3rych wywodzi si\u0119 genera\u0142 Galica pochodzili z bia\u0142odunajeckiego przysi\u00f3\u0142ka Tatary, przepi\u0119knie po\u0142o\u017conego na wysoko\u015bci oko\u0142o 900 m.n.p.m. pomi\u0119dzy Bia\u0142ym Dunajcem, Poroninem i Z\u0119bem. Istnieje prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce pierwszym mieszka\u0144cem tej cz\u0119\u015bci Bia\u0142ego Dunajca jeden z osadnik\u00f3w tatarskich, zach\u0119cony nadawanymi tej grupie przywilejami kolejnych kr\u00f3l\u00f3w Polski, poczynaj\u0105c od Zygmunta Augusta w 1561 i 1568. Faktem jest jednak, g\u0142\u00f3wna fala emigracji tatarskiej zaj\u0119\u0142a przede wszystkim p\u00f3\u0142nocno-wschodnie obszary Rzeczpospolitej i prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce a\u017c na Podhale dotar\u0142 jaki\u015b jej przedstawiciel jest stosunkowo niewielkie. By\u0107 mo\u017ce wi\u0119c przydomek, a p\u00f3\u017aniej nazwisko Tatar wzi\u0119\u0142o si\u0119 raczej od np. mongoidalnych rys\u00f3w twarzy pierwszych obywateli Tatar\u00f3w. Co\u015b jednak niew\u0105tpliwie jest na rzeczy \u2013 w rodzinnej tradycji przetrwa\u0142a legenda o tatarskim pochodzeniu za\u0142o\u017cyciela rodu, twierdz\u0105ca, \u017ce Galica oznacza po mongolsku r\u0119kawic\u0119, rzucon\u0105 jakoby na ziemi\u0119 na znak wzi\u0119cia jej w posiadanie. Ponadto Galicowie u\u017cywali przydomka Tatarczyk Podlipowski, a pewne cechy wielu przedstawicieli rodu (wydatne ko\u015bci policzkowe, opadni\u0119te powieki) nadaj\u0105 im zdecydowani egzotyczny wygl\u0105d \u2013 wystarczy obejrze\u0107 zdj\u0119cia genera\u0142a Galicy.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardziej prawdopodobna etymologia nazwiska wi\u0105\u017ce go z pochodz\u0105cym z \u0142aciny s\u0142owem gallus (kogut) poprzez popularne do dzi\u015b na Podhalu nazwisko Ga\u0142. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce Galica to r\u00f3wnie\u017c nazwisko znane w\u015br\u00f3d kosowskich Alba\u0144czyk\u00f3w \u2013 Azem i Shota Galica to s\u0142ynni powsta\u0144cy walcz\u0105cy przeciw imperium otoma\u0144skiemu, a p\u00f3\u017aniej tak\u017ce Serbom.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"675\" src=\"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/03\/100_3367-900x675.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-512 size-full\" srcset=\"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/03\/100_3367-900x675.jpg 900w, http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/03\/100_3367-1536x1152.jpg 1536w, http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/03\/100_3367-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p>Nie istnieje ju\u017c dom, w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 Andrzej Galica. W miejscu gdzie sta\u0142, przy ulicy Skupniowej, postawiona jest tablica przypominaj\u0105ca posta\u0107 genera\u0142a. O jego dzieci\u0144stwie wiemy niewiele; podobne by\u0142o zapewne do zwyczajnych los\u00f3w dziecka na Podhalu, a wi\u0119c przede wszystkim wype\u0142nione prac\u0105 na roli, czy przy wypasie owiec i byd\u0142a. Rodzina Galic\u00f3w by\u0142a jednak jak na \u00f3wczesne warunki podhala\u0144skie dosy\u0107 bogata; handel ko\u0144mi, kt\u00f3rym zajmowa\u0142 si\u0119 Galica senior przynosi\u0142 dochody wystarczaj\u0105ce, by pos\u0142a\u0107 syna \u201edo szk\u00f3\u0142\u201d. Od 1889 uczy\u0142 si\u0119 w krakowskim gimnazjum \u015bw Anny (inaczej Nowodworskiego), kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142 w 1897. Po zdaniu egzaminu dojrza\u0142o\u015bci jako jednoroczny ochotnik odby\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w c.k. armii, uzyskuj\u0105c stopie\u0144 porucznika. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p>Rodzina Galic\u00f3w by\u0142a jednak jak na \u00f3wczesne warunki podhala\u0144skie dosy\u0107 bogata; handel ko\u0144mi, kt\u00f3rym Studiowa\u0142 na Politechnice we Lwowie, a p\u00f3\u017aniej w Wiedniu, uzyskuj\u0105c w 1903 dylom in\u017cyniera budowy dr\u00f3g i most\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Zosta\u0142 jednym z organizator\u00f3w oddzia\u0142\u00f3w strzeleckich w ramach Zwi\u0105zku Strzeleckiego, gdzie spotyka si\u0119 cz\u0119sto z J\u00f3zefem Pi\u0142sudskim. We wrze\u015bniu 1914 r. otrzyma\u0142 stopie\u0144 kapitana. Dowodzi\u0142 najpierw batalionem uzupe\u0142niaj\u0105cym, a nast\u0119pnie batalionami 4. i 6. pu\u0142k\u00f3w piechoty. Wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 podczas walk na Lubelszczy\u017anie i pod Rudk\u0105 Miry\u0144sk\u0105 na Wo\u0142yniu. Systematycznie i szybko awansuje: we wrze\u015bniu 1915 r. jest ju\u017c majorem, 1 listopada 1916 zostaje podpu\u0142kownikiem. W listopadzie 1916 obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo 3. Pu\u0142ku Piechoty. Przeszed\u0142 ca\u0142y szlak bojowy Legion\u00f3w. Nast\u0119pnie s\u0142u\u017cy\u0142 w Polskim Korpusie Posi\u0142kowym jako inspektor wyszkolenia, gdy za\u015b II Brygada Legion\u00f3w przesz\u0142a przez front na stron\u0119 rosyjsk\u0105 &#8211; w lutym 1918 r. zosta\u0142 internowany. Wi\u0119ziono go w Huszcie i Marmaros Sziget. W maju wcielony zosta\u0142 do 16. Pu\u0142ku Obrony Krajowej armii austro-w\u0119gierskiej i skierowany na front w\u0142oski. Tam otrzyma\u0142 stopie\u0144 pu\u0142kownika.<\/p>\n\n\n\n<p>W listopadzie 1918 r. wst\u0105pi\u0142 do Wojska Polskiego. U progu odradzaj\u0105cej si\u0119 polskiej pa\u0144stwowo\u015bci rozpocz\u0105\u0142 w Nowym Targu formowanie pierwszych pu\u0142k\u00f3w strzeleckich, kt\u00f3re z pocz\u0105tkiem 1919 r. utworzy\u0142y Brygad\u0119 Podhala\u0144sk\u0105, nad kt\u00f3r\u0105, ju\u017c jako genera\u0142 brygady obj\u0105\u0142 komend\u0119. Brygada zas\u0142yn\u0119\u0142a mi\u0119dzy innymi walkami o Lw\u00f3w. To wtedy narodzi\u0142a si\u0119 legenda genera\u0142a Galicy &#8211; bohatera prowadz\u0105cego do boju \u017co\u0142nierzy z Podhala, kt\u00f3rej najdobitniejszym dowodem jest s\u0142ynna do dzi\u015b pie\u015b\u0144 u\u0142o\u017cona przez Andrzeja Knapczyka Ducha:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>Mar\u015b Legionist\u00f3w Podhala\u0144skich<\/strong> <\/p><p>Ej tam spod Tater <br>Spod siwych Tater <br>Ej poduchuje holny wiater <br>Ej poduchuje leci z nowinom <br>Ze strzelcy idom ku dolinom <br>Na samym przedzie <br>Galica jedzie <br>\u015btyry tysi\u0105ce wojska wiedzie <br>\u015btyry tysi\u0105ce ch\u0142op\u00f3w g\u00f3roli <br>Ej z ciupagami na Moskoli.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>W 1919 r. z inicjatywy Galicy w Starym S\u0105czu powstaje Pu\u0142k Artylerii G\u00f3rskiej, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zostaje przeniesiony do Nowego Targu. W wojnie polsko-bolszewickiej walczy\u0142 pod Szaci\u0142kami, w rejonie Nowogr\u00f3dka, uczestniczy w zdobyciu Kijowa, broni S\u0142aweczna i Pi\u0144ska, walnie przyczynia si\u0119 do zwyci\u0119stwa w bitwie warszawskiej pod Ossowem.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wojnie roku dwudziestego strzelcy podhala\u0144scy maj\u0105 sta\u0142\u0105 kwater\u0119 w Bielsku, p\u00f3\u017aniej zostaj\u0105 przeniesieni do Przemy\u015bla, stacjonuj\u0105 te\u017c w Cieszynie, Nowym S\u0105czu, Sanoku i Stryju. Co ciekawe, przyznano im prawo do noszenia wyj\u0105tkowego munduru paradnego zaprojektowanego przez samego genera\u0142a Galic\u0119, \u0142\u0105cz\u0105cego elementy stroju podhala\u0144skiego (forma cuchy u\u017cyta w pelerynie, kapelusz z pi\u00f3rkiem) z mundurem. Ponadto wojskowa orkiestra gra\u0142a opracowane melodie g\u00f3ralskie, u\u017cywaj\u0105c te\u017c opr\u00f3cz typowych instrument\u00f3w d\u0119tych instrumenty ludowe (kozy, trembity).<\/p>\n\n\n\n<p>Kariera wojskowa Galicy ulega spowolnieniu po zamachu majowym, w kt\u00f3rym stara\u0142 si\u0119 on zachowa\u0107 neutralno\u015b\u0107 i nie popar\u0142 Pi\u0142sudskiego. W latach 1930 \u2013 1939 jest pos\u0142em i senatorem; znajduje te\u017c wi\u0119cej czasu na dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ruchu regionalnym i swoj\u0105 \u017cyciow\u0105 pasj\u0119 \u2013 pisarstwo, przede wszystkim w gwarze podhala\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ranny w powstaniu warszawskim, do ko\u0144ca \u017cycia przebywa we w\u0142asnym maj\u0105tku w Majdanie pod Piotrkowem Trybunalskim. Umiera 6 czerwca 1945 r. Pochowany zosta\u0142 w B\u0119czkowicach. Po niemal trzydziestu latach 20 pa\u017adziernika 1973 r. jego prochy zosta\u0142y przeniesione do Zakopanego i z\u0142o\u017cone we wsp\u00f3lnej mogile legionist\u00f3w na Nowym Cmentarzu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Genera\u0142 brygady Wojska Polskiego, legionista, uczestnik walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 II Rzeczypospolitej, tw\u00f3rca formacji strzelc\u00f3w podhala\u0144skich, in\u017cynier, polityk, pose\u0142 na Sejm RP, dzia\u0142acz regionalny ruchu podhala\u0144skiego, literat.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":519,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zasluzeni-dla-kultury-i-sztuki"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=510"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":521,"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/510\/revisions\/521"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/media\/519"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/bialydunajec.com.pl\/dla-turysty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}