Człowiek znaczący

Przystanek V

Człowiek znaczący

Fragmenty tekstu pt. „Ludzie naszego powiatu”
opublikowanego w formie ulotki promocyjnej w 1971 roku

[…] Andrzej Skupień Florek publikuje utwory w wielu pismach, piękne gawędy opowiada słuchaczom Polskiego Radia, występuję także przed kamerami TVP. Niesłabnącym powodzenie cieszą się jego wieczory autorskie i spotkania z czytelnikami nie tylko na Podhalu, ale w całym kraju (przykładowo w roku 1969 miał 131 spotkań, w których uczestniczyło 17 276 osób). Prowadzi szeroką korespondencję, wysyła przeszło 400 listów rocznie.

Andrzej Skupień Florek był i jest bardzo wszechstronnym działaczem społecznym. Od 1938 roku pracuje jako korespondent rolny Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Od zakończenia wojny bierze udział w pracy samorządowej (wieloletni radny, ławnik, członek wielu komisji itd.). Pełni również obowiązki Społecznego Opiekuna Zabytków. Działa w podhalańskim ruchu regionalnym. W roku 1966 był delegatem na Kongres Kultury Polskiej. Działa w różnych organizacjach i stowarzyszeniach, m.in. w Związku Podhalan, Towarzystwie Wiedzy Powszechnej, Stowarzyszeniu Twórców Ludowych.

Zarówno twórczość pisarska, jak i działalność społeczna Andrzeja Skupnia Florka jest wysoko ceniona, o czym świadczą liczne odznaczenia, dyplomy i wyróżnienia, między innymi Złota Odznaka „Za Pracę Honorową w GUS”, Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”, Złota Odznaka „Zasłużony dla Ziemi krakowskiej”. Andrzej skupień Florek został też odznaczony Brązowym oraz Złotym Krzyżem Zasługi.

Jego wiersze i gawędy oraz artykuły ukazywały się w następujących publikacjach książkowych:

„Poezja młodego Podhala” (1937), „Gawędy Skalnego Podhala” (1960), „Od Bugu i Tatr do Bałtyku” (1965), „Wieś tworząca” (1966), „Wiersze proste jak życie” (1968), „Antologia współczesnej poezji ludowej” (1970), „Pogłosy ziemi” (1971).

Ponadto jego teksty publikowały następujące czasopisma: „Ilustrowany Kurier Codzienny”, „Wielkopolanin”, „Gazeta Podhalańska”, „Gospodarz Polski”, „Przewodnik Kółek Rolniczych”, „Zorza”, „Orka”, „Piast”, „Zycie Warszawy”, „Dziennik Polski”, „Gazeta Południowa”. „Gazeta Krakowska” „Tygodnik Powszechny”, „Chłopska Droga”, „Wieści”, „Wiadomości NZPS” i wiele innych.

Ulotka nie mogła z wiadomych powodów (lata 70. PRL-u) opisać bogatej działalności Andrzeja Skupnia Florka na niwie Kościoła. Warto więc przypomnieć, że to jego właśnie poproszono o napisanie i wygłoszenie mowy w imieniu wszystkich górali, wygłoszonej przez autora w czasie uroczystej koronacji papieskimi koronami figury Matki Bożej Ludźmierskiej. Działo się to 15 sierpnia 1963 roku w obecności tysięcy wiernych. Koronacji dokonali ówczesny prymas Polski ks. Stefan kardynał Wyszyński oraz metropolita krakowski bp Karol Wojtyła. Powierzenie Andrzejowi Skupniowi tak ważnej misji było znak ogromnego zaufania, na które zasłużył sobie wieloletnią współpracą m.in. z poronińskim proboszczem ks. Janem Krupińskim. Ten już wcześnie wielokrotnie korzystał z oratorskiego talentu Andrzej Skupnia Florka, zlecając mu układanie i wygłaszanie mów powitalnych i pożegnalnych, adresowanych do najwyższych dostojników kościelnych, wizytujących Poronin lub przejeżdżających przez tamtejszą parafię w drodze do Zakopanego.

Opracowanie: dr hab. Anna Mlekodaj

Wieczory autorskie i spotkania literackie

Dwa wieczory autorskie zorganizowane przez Towarzystwa Miłośników Ludowej Kultury i Sztuki Góralskiej w Zakopanem w Klubie „Turnia” w 1957 r. i w Krakowskim Domu Kultury „Pod Baranami” w 1959 r. rozpoczęły w życiu Andrzeja Skupnia Florka nowy rozdział. Gazda ze Stołowego zaczął być zapraszany na spotkania organizowane przez różne instytucje na terenie Podhala, ale również w wielu miastach Polski. Podczas nich prezentował własną twórczość poetycką i gawędziarską. Brał udział w spotkaniach z młodzieżą kolonijną wypoczywającą latem w miejscowościach Podhala, był zapraszany do domów Funduszu Wczasów Pracowniczych, szkół, domów kultury, sanatoriów, Klubów „RUCH”, „Klubów Rolnika”, Klubów Empik. Niektóre z wyjazdów były kilkudniowe. Na przykład w 1963 r. Zabrzańskie Zjednoczenie Węglowe zaprosiło go na ośmiodniowy pobyt podczas którego odbył 24 autorskie spotkania.

Florek prowadził dokumentację swych wieczorów autorskich. W jego rodzinnym domu na Stołowym w Białym Dunajcu przechowywany jest zeszyt z notatkami. Począwszy od lipca 1965 r. do grudnia 1972 r. rejestrował w nim skrupulatnie każde z wystąpień, zapisując jego dzienną datę, nazwę instytucji zapraszającej i miejscowość w której miało miejsce. Z zapisków Florka wynika, że w latach 1961-1972 (do 30 grudnia) wziął udział w 1348 spotkaniach, a w okresie 1967-1972 słuchało go 79036 osób.

Interesującym dokumentem tej formy działalności Andrzeja Skupnia Florka jest zgromadzona przez niego kolekcja 30 plakatów, wykonanych w różnych technikach, często ręcznie.
Ich cyfrowe wizerunki prezentujemy poniżej.